جنين شناسي
جنين شناسي دانش مطالعه منشا سير مراحل رشد و نمو يا تکامل فردي و يا تکويني هر موجود زنده است . يک موجود زنده غالبا در ابتداي مراحل رشد و نمو خود از ترکيب سلولهاي جنسي نر وماده و تشکيل سلول به ظاهر ساده تخم به وجود مي آيد سپس با گذرانيدن تغييرات ساختماني وفيزيلوژيکي پيچيده اي در مدت زمان معين تبديل به موجود کامل ميگردد. علم جنين شناسي کليه مکانيسم هاي منظم و مداوم درجات پيشرفتگي را که موجود زنده در سير مراحل تکامل فردي خود طي ميکند جستجو و بررسي مينمايد .
واژه جنين شناسي در فرهنگ لغت صرفا مفهوم مطالعه جنين را ميدهد . در حاليکه در جنين شناسي نوين مجموعه مکانيسمهايي که در تشکيل سلولهاي اوليه جنسي -سلولهاي جنسي نر و ماده - سلول تخم و مراحل مختلف رشد و نمو تا مرحله تولد و يا از تخم در آمدن يک جانور مداخله مينمايد مورد مطالعه قرار ميگيرد .
بر اساس اين واقعيت امروزه مجموعه مطالعات منشا -تشکيل و مراحل مختلف رشد ونمو موجود زنده تحت عنوان زيست شناسي تکويني مورد نظر اهل فن ميباشد . از ديدگاه علوم زيستي واژه هاي رشد ونمو يا تکويني دو مفهوم کاملا مشخصي دارند . يک مفهوم آن رشد ونمو فردي و يا رشد و نمو اونتوژنتيکي را شامل ميشود و مفهوم ديگر آن رشد و نمو گونه اي يا رشد و نمو فيلو ژنتيکي را روشن ميکند .
در رشد ونمو فردي تنها تغيير وتحول مراحل مختلف جنيني يک فرد مورد توجه قرار ميگيرد . در صورتيکه در رشد ونمو گونه اي تاريخ حيات گونه ها از نقطه نظر هاي اصل و منشا تکاملي و اشتقاق آنها از يکديگر در طول زمان زمين شناختي بررسي ميشود که مورد اخير موضوع علم تکامل يا تغيير و تحول گونه ها ميباشد . شاخه هاي مختلف علم جنين شناسي عبارتند از :
1 - جنين شناسي توصيفي (جنين شناسي ساختماني يا تشريح تکويني )
2 - جنين شناسي تجربي يا سببي
3 - جنين شناسي مقايسه اي يا تطبيقي
4 - جنين شناسي کاربردي
5 - ناهنجاري شناسي يا هيولا شناسي
6 - جنين شناسي تحليلي يا نوين
7 - جنين شناسي فيزيولوژيک (فيزيولوژي سير تکامل جنيني)
8 - جنين شناسي انسان
9 - جنين شناسي پزشکي
10 - جنين شناسي مولکولي
11 - زيست شناسي تکويني (بيولوژي رشد و نمو )